Huyết áp tăng vọt khi xem thể thao: Người dùng Prazosin cần biết

Cảm xúc mạnh khi xem thể thao, nhất là những trận bóng đá căng thẳng, có thể làm nhịp tim và huyết áp tăng lên nhanh do hệ thần kinh giao cảm bị kích hoạt. Với người khỏe, đây là phản ứng thoáng qua. Nhưng với người tăng huyết áp, bệnh mạch vành hay từng đột quỵ, những cơn tăng vọt này cộng với thức khuya, rượu bia, đồ nhậu mặn có thể trở thành rủi ro thật. Người đang dùng Prazosin còn cần lưu ý thêm: rượu bia và việc đứng bật dậy đột ngột dễ gây choáng, té ngã. Bài viết giúp bạn tận hưởng thể thao mà vẫn giữ an toàn cho tim mạch.

Điều gì xảy ra trong cơ thể khi xem trận đấu căng thẳng

Khi đội nhà sắp ghi bàn hay bị thủng lưới phút cuối, não phát tín hiệu như gặp tình huống "chiến hay chạy". Tuyến thượng thận tiết adrenalin, hệ giao cảm làm tim đập nhanh, mạch máu co lại, huyết áp tăng. Hơi thở nhanh, cơ căng, bàn tay nắm chặt. Đó là cùng cơ chế với căng thẳng trong công việc hay cãi vã, được phân tích trong bài stress và cao huyết áp.

Các nghiên cứu quan sát ở một số nước từng ghi nhận số ca cấp cứu tim mạch tăng trong những ngày diễn ra trận đấu quan trọng của đội tuyển quốc gia, đặc biệt ở người đã có bệnh tim. Điều này không có nghĩa xem thể thao là nguy hiểm, mà cho thấy cảm xúc cực độ có thể là "giọt nước tràn ly" ở người có sẵn nguy cơ.

Những yếu tố đi kèm làm tăng rủi ro

Lưu ý riêng cho người dùng Prazosin

Đứng bật dậy ăn mừng

Prazosin làm giãn mạch và có thể gây hạ huyết áp tư thế. Ngồi lâu rồi bật dậy đột ngột khi có bàn thắng dễ gây choáng, tối sầm mắt. Hãy tập thói quen đứng dậy từ từ, vịn vào ghế, đặc biệt vào buổi tối sau khi đã uống liều thuốc. Hiện tượng này được giải thích trong bài lưu ý với liều đầu Prazosin.

Rượu bia

Rượu làm giãn mạch, cộng hưởng với Prazosin gây choáng, ngất, nhất là khi dậy đi vệ sinh ban đêm sau trận đấu. Tốt nhất là xem thể thao với nước lọc, trà không đường. Chi tiết trong bài tương tác Prazosin với rượu bia.

Giờ uống thuốc

Trận đấu đêm khuya dễ khiến bạn quên hoặc uống lệch giờ. Đặt nhắc trên điện thoại và uống đúng giờ như mọi ngày. Không uống gộp nếu lỡ quên.

Xem thể thao an toàn cho tim mạch

1. Uống thuốc đúng giờ trước khi trận đấu bắt đầu.
2. Chuẩn bị đồ uống không cồn và đồ ăn nhẹ ít muối: trái cây, sữa chua, hạt không muối.
3. Đứng dậy vận động nhẹ trong giờ nghỉ giữa hiệp.
4. Khi thấy tim đập dồn, hãy thở chậm vài nhịp, nhắc mình đây chỉ là trận đấu.
5. Với trận đêm khuya, cân nhắc xem lại vào sáng hôm sau thay vì thức trắng.
6. Tránh cá cược: áp lực tiền bạc làm cảm xúc căng thẳng hơn nhiều lần.
7. Không xem một mình nếu bạn từng có biến cố tim mạch; người bên cạnh có thể giúp khi cần.

Dấu hiệu cần dừng xem và đi cấp cứu

• Đau thắt ngực, đè nặng ngực lan ra tay, hàm, lưng.
• Khó thở, vã mồ hôi lạnh.
• Tim đập rất nhanh, không đều, kèm choáng.
• Méo miệng, yếu liệt một bên, nói khó, nhìn mờ đột ngột.
• Đau đầu dữ dội đột ngột.

Những dấu hiệu này có thể là nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ; gọi 115 ngay. Xem thêm bài nhận biết cơn tăng huyết áp kịch phát.

Người cao tuổi và người có bệnh nền

Người cao tuổi thường có thành mạch cứng hơn, huyết áp dễ dao động mạnh hơn khi xúc động. Người có bệnh mạch vành, suy tim, từng đột quỵ hoặc có phình mạch là những nhóm cần thận trọng nhất. Với họ, người nhà nên để ý những biểu hiện như mặt đỏ bừng, thở gấp, ôm ngực, và nhắc nghỉ ngơi khi trận đấu quá căng. Chuẩn bị sẵn số điện thoại cấp cứu, biết đường đến bệnh viện gần nhất và để thuốc cấp cứu đã được bác sĩ kê, nếu có, ở nơi dễ lấy. Những chuẩn bị nhỏ này giúp phản ứng nhanh khi có sự cố, điều quyết định kết quả điều trị trong các biến cố tim mạch.

Đo huyết áp quanh những trận đấu lớn

Nếu bạn tò mò cảm xúc ảnh hưởng đến mình thế nào, hãy đo huyết áp đúng kỹ thuật trước trận đấu và sau khi trận kết thúc khoảng nửa giờ, khi đã ngồi nghỉ. Đừng đo ngay giữa lúc đang hồi hộp vì số đo sẽ không phản ánh mức huyết áp thường ngày. Ghi lại để trao đổi với bác sĩ nếu thấy chênh lệch lớn thường xuyên.

Chơi thể thao khác xem thể thao

Xem thể thao kích thích cảm xúc nhưng không mang lại lợi ích thể chất. Ngược lại, tự mình vận động đều đặn như đi bộ, đạp xe, bơi lại giúp hạ huyết áp lâu dài. Một cách hay là biến niềm đam mê thể thao thành động lực: đi bộ nhanh 30 phút trước giờ bóng lăn, hoặc tham gia đá bóng nhẹ nhàng cùng bạn bè nếu bác sĩ cho phép.

Giữ niềm vui trong giới hạn lành mạnh

Thể thao là niềm vui, là dịp gắn kết gia đình và bạn bè. Người bệnh tăng huyết áp không cần từ bỏ điều đó. Chỉ cần vài điều chỉnh nhỏ: uống thuốc đúng giờ, không rượu bia, ăn nhạt, ngủ đủ, đứng dậy từ từ, và nhớ rằng kết quả trận đấu không đáng để đánh đổi sức khỏe tim mạch.